Ανοιχτός Διάλογος στην οικογένεια: «Ένας διαλεκτικός τρόπος ζωής»

15 Ιουλίου 2019

Τι είναι ο Ανοιχτός Διάλογος;

Στη Φιλανδία αρχίζει να εφαρμόζεται μια νέα θεραπευτική πρόταση τη δεκαετία του 1980 από το δημιουργό Jaakko Seikkula. Στηρίζεται στη συνολική θεραπεία η οποία επικεντρώνεται στη οικογένεια και τα κοινωνικά δίκτυα, δηλαδή την επικέντρωση στη δημιουργία διαλόγων σε πολυπαραγοντικά περιβάλλοντα, που κινητοποιούν τους πελάτες να χρησιμοποιούν τους δικούς τους πόρους. Συγκεκριμένα ο ανοιχτός διάλογος προάγει τη διαλεκτική σχέση καθώς ως ζώντες άνθρωποι είμαστε όντα των σχέσεων, γεννιόμαστε μέσα σε σχέσεις και όλες οι σχέσεις μέσα στις οποίες ζούμε ενσωματώνονται στη δομή των ζώντων σωμάτων μας – πράγμα που μας βοηθά να κατανοήσουμε την απλότητα της διαλεκτικής ενδυνάμωσης. Τίποτα δεν είναι περισσότερο αναγκαίο από το να μας ακούν και να μας αντιμετωπίζουν με σοβαρότητα.

Ποια είναι τα κύρια στοιχεία του Ανοιχτού Διαλόγου;

  • Άμεση βοήθεια

(Η πρώτη συνάντηση πραγματοποιείται μέσα σε 24 ώρες από την επικοινωνία του ατόμου που ζητά βοήθεια ή του δικτύου του. Τα άτομα με ψύχωση παρίστανται ήδη από τις πρώτες συναντήσεις στη φάση όπου η κρίση είναι οξεία, αφού ο στόχος είναι η αποφυγή της νοσηλείας).

  • Έμφαση στο κοινωνικό δίκτυο

(Στις συναντήσεις καλείται το άτομο, η οικογένειά του και σημαντικά πρόσωπα του κοινωνικού του δικτύου, όπως συγγενείς, φίλοι, γείτονες, συνάδελφοι, ή άλλοι εκπρόσωποι του εργασιακού του χώρου. Εταιρίες παροχής εργασίας ή ασφάλισης μπορεί επίσης να κληθούν στις θεραπευτικές συναντήσεις. Προηγούμενοι θεραπευτές επίσης καλούνται).

  • Ευελιξία και κινητικότητα

(Οι θεραπευτικές μέθοδοι που θα χρησιμοποιηθούν καθορίζονται από την κάθε περίπτωση. Ο τόπος διεξαγωγής των θεραπευτικών συναντήσεων καθορίζεται από το δίκτυο και τη θεραπευτική ομάδα από κοινού  Συχνά ο πιο κατάλληλος χώρος για τη διεξαγωγή των συναντήσεων είναι το σπίτι του ατόμου. Εναλλακτικά ο χώρος ενός νοσοκομείου ή ενός κέντρου ψυχικής υγείας). 

  • Υπευθυνότητα

(Η πρώτη συνάντηση καθορίζεται από το άτομο με το οποίο το δίκτυο έκανε την πρώτη επαφή. Σημαντικό να μην παραπεμφθεί σε άλλη δομή. Αν χρειαστεί καλείται άτομο από άλλη δομή στο χώρο που αρχικά αναλαμβάνει το άτομο. Όλα τα μέλη της θεραπευτικής ομάδας είναι υπεύθυνα για τη συλλογή πληροφοριών που είναι απαραίτητες για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με την πορεία της θεραπείας). 

  • Ψυχολογική συνέχεια

(Η ίδια ομάδα ατόμων που παρίστανται στην πρώτη συνάντηση έχει την ευθύνη για τη συνέχιση της θεραπείας μέχρι την ολοκλήρωσή της, ακόμη και αν αυτή κρατήσει χρόνια, και ανεξάρτητα από το αν το άτομο που ζητά βοήθεια βρίσκεται σε ενδονοσοκομειακόή εξωνοσοκομειακόπλαίσιο. Η ψυχολογική συνέχεια αφορά και στη συμπληρωματικότητα μεταξύ διαφορετικών θεραπευτικών προσεγγίσεων. Για παράδειγμα μπορεί παράλληλα με τις θεραπευτικές συναντήσεις του δικτύου να πραγματοποιείται και ατομική θεραπεία του μέλους που ζητά βοήθεια. Στην περίπτωση αυτή είναι σημαντικό ο ατομικός θεραπευτής είτε να είναι μέλος της θεραπευτικής ομάδας του δικτύου, είτε να παρίσταται σε ορισμένες τουλάχιστον συναντήσεις του δικτύου).

  • Ανοχή στην αβεβαιότητα

(Δημιουργία ενός κλίματος ασφάλειας. Τις πρώτες 10-12 μέρες της θεραπείας, υπάρχουν καθημερινές συναντήσεις. Δεν υπάρχει συγκεκριμένο θεραπευτικό συμβόλαιο, αλλά σε κάθε συνάντηση αποφασίζεται αν και πότε θα πραγματοποιηθεί επόμενη συνάντηση. Αποφεύγεται να ληφθούν πρόωρα αποφάσεις- όχι στην πρώτη θεραπευτική συνάντηση).

  • Διαλογικότητα

(Στόχος η δημιουργία διαλόγου).

family article

Ποια είναι η εναλλακτική θεώρηση της ψύχωσης με βάση τον ανοιχτό διάλογο;

Η ψύχωση είναι η κατάρρευση του διαλογικού εαυτού και η αδυναμία εύρεσης των κατάλληλων λέξεων για την περιγραφή δύσκολων εμπειριών. Έτσι, ο ανοιχτός διάλογος έχει σαν βάση του τη δημιουργία διαλόγου στη θεραπεία εστιάζοντας στη γλώσσα και στη δημιουργία νέων λέξεων για τις εμπειρίες του δικτύου καθώς και ο ρόλος του θεραπευτή είναι σημαντικός γιατί με τον τρόπο που απαντούν σε όσα λέγονται από τους πελάτες συνδράμει στη δημιουργία «ΔΙΑΛΟΓΟΥ». Συγκεκριμένα, σύμφωνα με έρευνες υπάρχουν θετικά αποτελέσματα του προγράμματος καθώς η διάρκεια της νοσηλείας μειώθηκε, το 40% των περιστατικών αντιμετωπιζόταν σε εξωνοσοκομειακά πλαίσια, και στο 71% των ασθενών η θεραπεία πραγματοποιούνταν χωρίς τη χρήση νευροληπτικών. Η ετήσια επίπτωση νέων περιστατικών σχιζοφρένειας μειώθηκε από 31 κάθε 100.000 άτομα, σε 6 κάθε 100.000 άτομα.

Πως αντιμετωπίζονται οι κρίσεις με βάση τη προσέγγιση του Ανοιχτού Διαλόγου και ποιο είναι το βασικό στοιχείο της θεραπεία;

  • Προσανατολισμένοι στην κρίση από την αρχή (“Keeping things open”).
  • Η πρώτη επαφή γίνεται συνήθως από το τηλέφωνο (το ίδιο το άτομο/ μέλος της οικογένειας/ επαγγελματίας).
  • Δεν απαιτείται γραπτή παραπομπή.
  • Δεν γίνεται παραπομπή σε άλλες υπηρεσίες.
  • Αυτός που έκανε την πρώτη επαφή είναι και υπεύθυνος για να κανονίσει την πρώτη συνάντηση.
  • Η πρώτη συνάντηση γίνεται μέσα σε 24 ώρες.
  • Παρίσταται η οικογένεια και άτομα από το ευρύτερο δίκτυο του ατόμου.
  • Οργανώνεται μια θεραπευτική ομάδα από δύο τρία άτομα διαφορετικών ειδικοτήτων (π.χ. ψυχίατρος, ψυχολόγος, νοσηλευτής).
  • Η ίδια ομάδα αναλαμβάνει το άτομο και το δίκτυό του καθ΄ όλη τη διάρκεια της θεραπείας.

….. έτσι η «θεραπευτική συνάντηση» όπου ο ασθενείς, η οικογένεια και το δίκτυο και επίσης η ομάδα βρίσκουν μέσω του διαλόγου μια κοινή νέα κατανόηση της όλης κατάστασης και της θεραπείας που απαιτείται.

Ποιες είναι οι αρχές της θεραπευτικής συνάντησης;

  • Όλες οι παρατηρήσεις είναι σωστές και στέκουν.
  • Όλα τα συναισθήματα είναι σωστά και αξίζουν προσοχής.
  • Όλες οι παρατηρήσεις και τα συναισθήματα έχουν ίση αξία.
  • Όλοι έχουν δικαίωμα (και υποχρέωση) να εκφράσουν τις παρατηρήσεις και τα συναισθήματά τους.
  • Όλοι έχουν υποχρέωση (και δικαίωμα) να ακούσουν τι παρατήρησε και τι ένιωσε ο άλλος.
  • Όλοι οι συμμετέχοντες έχουν τη δυνατότητα να μιλήσουν.
  • Δεν γίνεται προετοιμασία των θεμάτων συζήτησης.
  • Δεν συζητούνται υποθέσεις για τις δυσκολίες.
  • Όλα τα θέματα συζητιούνται ανοιχτά και παρουσία όλων (ακόμη και οι ψυχωτικές ιστορίες) Η φωνή του ατόμου με ψύχωση αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο που αντιμετωπίζονται όλες οι υπόλοιπες φωνές του δικτύου και λαμβάνεται σοβαρά υπόψη.
  • Δεν αμφισβητείται η αίσθηση της πραγματικότητας του ατόμου με ψύχωση.

«η αυθεντική ανθρώπινη ζωή είναι ο διάλογος ανοιχτού τέλους»

Άρτεμις Ζαβαλίγκου, Ψυχολόγος

Δείτε ΕΔΩ το προφίλ της στη Melapus

logo 2

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

2019 © Melapus Ltd. ‐ All rights reserved

Designed & Developed by: