Το σύνδρομο της άδειας φωλιάς - Άρθρο της Άρτεμις Ζαβαλίγκου

25 Νοεμβρίου 2019

Το σύνδρομο της άδειας φωλιάς ορίζεται ως το φαινόμενο εκείνο που το οικογενειακό πλαίσιο μεταβαίνει σε μια νέα φάση ζωής καθώς τα παιδιά φεύγουν από το σπίτι.

Οι γονείς (οποιοσδήποτε γονέας ενδέχεται να επηρεαστεί από το σύνδρομο) βιώνουν ανάμεικτα συναισθήματα για τον αποχωρισμό του παιδιού τους και περιγράφουν αισθήματα ματαίωσης και απώλειας όταν η φωλιά «αδειάζει». Μπορεί να μην έχει αναγνωριστεί ως κλινική διάγνωση, αλλά τα συμπτώματα είναι πραγματικά επίπονα και αξίζουν την προσοχή μας.

Ποια είναι τα αίτια, οι επιπτώσεις και πώς αντιμετωπίζεται;

Στο οικογενειακό σύστημα προκύπτουν αλλαγές μεταξύ των μελών δημιουργώντας μια μετάβαση αναπροσαρμογής ταυτότητας και ρόλων. Πιο συγκεκριμένα, βλέπουμε τα παιδιά όσο μεγαλώνουν να περνούν λιγότερο χρόνο με τους γονείς, με αποτέλεσμα οι γονείς αντιλαμβάνονται με δυσκολία ότι ο έλεγχος που αντλούσαν στα παιδία τους μειώνεται.

Για αυτό το λόγο, καταλήγουν να προσπαθούν να κατασκευάσουν τρόπους, ώστε να επαναφέρουν το ρόλο του γονέα αλλά αυτή τη φορά ως γονέα ενήλικων.

Μολονότι, ο γονεϊκός ρόλος σταδιακά αλλάζει, το αίσθημα της απώλειας και του αποχαιρετισμού εκείνη τη περίοδο δυναμώνει. Ενώ οι γονείς γνωρίζουν ότι αυτή η μετάβαση είναι σημαντική για την ανεξαρτησία των παιδιών τους, δυσκολεύονται να οργανώσουν ή να δημιουργήσουν νέους ρόλους στη καθημερινότητα τους χωρίς να συμπεριλαμβάνουν τα παιδιά τους.

Επίσης, ένα γεγονός που έχει προβληματίσει την κοινωνία τα τελευταία χρόνια είναι η κατάσταση της νέας γενιάς λόγω των οικονομικών δυσκολιών της χώρας. Το σύνδρομο δυναμώνει στη κρίσιμη αυτή εποχή με τους νέους να καλούνται να το αντιμετωπίσουν πιο δύσκολα, αφού ως ενήλικες δεν έχουν φύγει ακόμη από το σπίτι τους λόγω της ανεργίας. 

Κατά συνέπεια, πολλοί γονείς αρχίζουν να πιστεύουν ότι τα παιδιά τους θα παραμείνουν κοντά τους καθ΄ όλη τη διάρκεια της ζωής τους.

Στη περίπτωση όμως που το παιδί-ενήλικας μπορεί να καταφύγει για εργασία εκτός πόλης ή χώρας, αυτό προσθέτει ακόμη περισσότερη θλίψη στους γονείς γιατί δεν είναι προετοιμασμένοι να αντιμετωπίσουν αυτή τη κατάσταση.

Στη χώρα μας, έχει διαπιστωθεί ότι η περίοδος του συνδρόμου της άδειας φωλιάς βιώνεται κατά κύριο λόγο από τη μητέρα, η οποία για να μεγαλώσει το παιδί της ενδέχεται να έχει «θυσιάσει» κάποιους σημαντικούς προσωπικούς στόχους.

Έτσι καλείται να αντιμετωπίσει μια διαφορετική πραγματικότητα και να δημιουργήσει εκ νέου συνθήκες χωρίς τα παιδιά της. Πολλές μητέρες δυσκολεύονται να ρυθμίσουν το στάδιο του αποχωρισμού με αποτέλεσμα να βιώνουν

απομόνωση, μοναξιά, άγχος, απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητες και γενικά ένα αίσθημα απροθυμίας.

Ως εκ τούτου, οι μεταβολές αυτές μπορεί να δημιουργήσουν εντάσεις στην επικοινωνία του ζευγαριού (τω γονέων) και να παρουσιάζει χαμηλή ικανοποίηση στις ανάγκες του γάμου τους όταν πια η φωλιά έχει αδειάσει.

Βλέπουμε, λοιπόν, ότι οι αλλαγές αυτές στο οικογενειακό σύστημα επηρεάζουν τις επιμέρους σχέσεις των μελών της οικογένειας όπως ορίζονται οι δύο ρόλοι των συντρόφων. 

Πρόληψη και θεραπεία του συνδρόμου της άδειας φωλιάς

Βλέπουμε πολλούς γονείς να αγωνίζονται με τα συναισθήματα της θλίψης αφού τα παιδία τους έχουν φύγει από το σπίτι είτε για σπουδές ή στρατολόγηση είτε για εργασία ή γάμο. Έτσι, η μη διαχείριση αυτών των συναισθημάτων οδηγεί πολλές φορές στην εμφάνιση ψυχικής δυσφορίας. Όμως υπάρχουν πολύ βοηθητικοί τρόποι για την μείωση και διαχείριση των αρνητικών συναισθημάτων. Αυτοί μπορεί να είναι:

  • Η προετοιμασία: Αν οι γονείς γνωρίζουν πότε το παιδί θα αποχωρήσει από το σπίτι, οφείλουν να το προετοιμάσουν επαρκώς και να σιγουρευτούν ότι έχει τις απαραίτητες γνώσεις για να φροντίσει τον εαυτό του. Είναι μια διαδικασία ανακούφισης του άγχους, καθώς νιώθουν οι γονείς νιώθουν ασφαλείς ότι θα τα βγάλει πέρα και χωρίς εκείνους.
  • Η επικοινωνία: Ο 21ο αιώνας χαρακτηρίζεται από πολλαπλές μεθόδους επικοινωνίας από όπου κι αν βρίσκεται κάποιος. Έτσι η δυνατότητα για συχνή επικοινωνία - ειδικά τον πρώτο καιρό- βοηθάει να απαλύνονται τα δυσάρεστα συναισθήματα. 
  • Εστίαση στη θετική πλευρά: Να μη αντιμετωπίζεται η φυγή του παιδιού ως κάτι καταστροφικό, αλλά να καλλιεργηθεί η αίσθηση της θετικής εξέλιξης τόσο για εκείνο, εφόσον προχωράει στη ζωή του, όσο και για τους γονείς. Οι γονείς μπορούν επωφεληθούν από τον ελεύθερο χρόνο τους και να ασχοληθούν περισσότερο με τον εαυτό τους. 
  • Κοινωνικοποίηση: Δημιουργία νέων φιλιών και ενασχόληση με χόμπι-δραστηριότητες.
  • Συντροφικότητα: Οι γονείς-ζευγάρι μπορούν να αναζωογοννήσουν τη σχέση τους και να φτιάξουν μια νέα καθημερινότητα βασισμένη στις νέες ανάγκες τους. 

Αν λοιπόν βιώνετε το σύνδρομο της άδειας φωλιάς: 

  • Αποδεχτείτε το χρόνο
  • Επικοινωνήστε με το παιδί
  • Μείνετε θετικοί
  • Ζητήστε υποστήριξη: Εάν η «άδεια φωλιά» που αντιμετωπίζετε σας δυσκολεύει να διαχειριστείτε τα συναισθήματα σας, μιλήστε στα αγαπημένα σας πρόσωπα.

Αν όμως έχει περάσει αρκετό διάστημα που έφυγε το παιδί και συνεχίζετε να δυσκολεύεστε, μην ντραπείτε να ζητήσετε υποστήριξη από ένα ειδικό ψυχικής υγείας. Θα σας βοηθήσει να αντιμετωπίσετε τα συμπτώματα και να νιώσετε καλύτερα!  

Άρτεμις Ζαβαλίγκου | Ψυχολόγος

Δείτε το προφίλ της Άρτεμις Ζαβαλίγκου εδώ. 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

2019 © Melapus Ltd. ‐ All rights reserved

Designed & Developed by: