Π. Προεστός: Αυτοεκτίμηση, προσωπικότητα και σχέσεις

06 Φεβρουαρίου 2020

Η έννοια της αυτοεκτίμησης έχει σημαντική επήρεια στο τρόπο που υποκειμενικά αντιλαμβάνεται το άτομο τη ζωή του. Πολλές φορές συγχέεται με την αυτοπεποίθηση που αφορά τη πίστη στις δυνατότητες του εαυτού και παρόλο που οι δύο έννοιες επηρεάζουν η μια την άλλη, είναι διαφορετικές. Αν και δεν υπάρχει συγκεκριμένος ορισμός της αυτοεκτίμησης, συνήθως ορίζεται ως η θετική ή αρνητική στάση που ένα άτομο έχει σε σχέση με τον εαυτό του. Με απλά λόγια, η αυτοεκτίμηση γίνεται αντιληπτή ως η συμπάθεια και ο σεβασμός που έχει κάποιος για τον εαυτό του (Rosenberg, 1979).  Κοινωνική λειτουργία, επαγγελματική κατάσταση, ηθικές αξίες, επίπεδο διανοητικής λειτουργίας, σωματική κατάσταση αφορούν τις διάφορες πλευρές που συνιστούν τον εαυτό μας και αποτελούν τα βασικά στοιχεία αξιολόγησης και μέτρησης της αυτοεκτίμησης.

Ο ιδιαίτερος της ρόλος στη σύσταση της προσωπικότητας αναγνωρίζεται μέσω της ουσιαστικής επίδρασης που έχει η αυτοεκτίμηση στη καθημερινή μας διάθεση, στις ικανότητες ενδοσκόπησης και αντανάκλασης όπως και στις διαπροσωπικές μας σχέσεις. Η χαμηλή αυτοεκτίμηση φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο στη ψυχολογική δυσλειτουργία, την ψυχοπαθολογία και τη δυσπροσαρμοστικότητα όπως η μοναξιά, η κατάθλιψη, το άγχος κτλ. (Milevsky,2005. Κλεφτάρας, 1998), καθώς μια αρνητική άποψη για τον εαυτό περιλαμβάνει τις έννοιες της απόρριψης, της δυσαρέσκειας και της περιφρόνησης του εαυτού.

Μια αρνητική σχέση με τον εαυτό προβάλλεται στις σχέσεις με τους γύρω τόσο σε εργασιακό, κοινωνικό και συναισθηματικό επίπεδο. Η ανάπτυξη σχήματος για τον εαυτό που σύμφωνα με το μοντέλο του Bowlby (1969, 1973), σχηματίζεται στο πλαίσιο της σχέσης της μητέρας με το παιδί και αν συνδυαστεί με έντονα δυσάρεστες εμπειρίες κατά τη παιδική ηλικία μπορεί στην εξέλιξη της προσωπικότητας να επηρεάσει προς μια χαμηλή αίσθηση της προσωπικής αξίας και να οδηγήσει ενδεχομένως σε προσδοκίες διαπροσωπικής αρνητικότητας και απόρριψης.

Η ανάγκη για δεσμό με ένα άτομο (ή άτομα) που παρέχουν ασφάλεια είναι μια έμφυτη ανάγκη με την οποία ο άνθρωπος γεννιέται. Είναι ένας είδος ενστίκτου και παρατηρείται σε όλα τα είδη θηλαστικών και οδηγεί σε προσκόλληση με πρόσωπο ή πρόσωπα που εξασφαλίζουν ασφάλεια και προστασία. Όπως όλες οι έμφυτες τάσεις απώτερο σκοπό αποτελεί η εξελικτική ικανότητα προσαρμογής στο περιβάλλον (evolutionary adaptness).

ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΑΡΘΡΟ

Τα άτομα των οποίων η σύσταση της προσωπικότητας είναι ευάλωτη θεωρείται ότι εξαρτώνται πρωταρχικά από την αγάπη και την προσοχή των άλλων κυρίως για διατήρηση μια εύθραυστης αυτοεκτίμησης. Η αγάπη και η προσοχή των γύρω μπορεί να προσφέρει ένα τείχος προστασίας για άμυνα του εαυτού από την ανάδειξη της ευάλωτης ανθρώπινης πλευράς της προσωπικότητας , όμως ως αίσθηση ασφάλειας αυτή δεν είναι παρά μια ψευδαίσθηση όταν η ανθρώπινη ευαλότητα δεν αποτελεί αυτογνωσία. Η έλλειψη ή απόκρυψη της γνώσης αυτής από τον εαυτό, θα συμφωνήσουμε πως αποτελεί χαρακτηριστικό μιας προσωπικότητας που δεν είναι αυθεντική και εύλογα προβαίνουμε στο συμπέρασμα πως αφού αποκρύπτει αλήθειες από τον εαυτό του, πολύ πιθανόν να μην είναι αυθεντικός και μαζί μας.

Παρόλο που η αυτοεκτίμηση του ανθρώπου έχει τις πρώτες ρίζες της στην βρεφική ηλικία με την μητέρα να παίζει τον πρωταρχικό ρόλο στην γέννηση της μέσω του δεσμού που θα αναπτύξει με το βρέφος, μετέπειτα στη πορεία της ζωής παραμένει σε ασυνείδητο επίπεδο να επηρεάζει τον ενήλικα τόσο στη αυτοεπίγνωση του όσο και στη λειτουργικότητα του. Μια καλή ψυχοθεραπευτική εμπειρία μπορεί να αποτελέσει το χώρο αναδόμησης και αποκρυστάλλωσης της προσωπικότητας. Μια επαναξιολόγηση της λειτουργίας των μηχανισμών άμυνας που ενεργοποιούνται από τις πρώιμες παιδικές εμπειρίες και διατηρούνται κατά την ενήλικη ζωή χρησιμεύει στη αναδόμηση των δυσλειτουργικών σχημάτων εαυτού με αποτέλεσμα να μπορεί ο ενήλικας να αποδεσμευτεί από τις αναπαραστάσεις αυτές και να αναδομήσει τη προσωπικότητα με διαμόρφωση προσδοκιών, αντιλήψεων και συμπεριφορών, με ενσυνείδητη στάση προς τον εαυτό και στη λειτουργικότητα του, στις υπάρχουσες και νέες διαπροσωπικές σχέσεις αλλά και ευρύτερα την στάση του προς νοηματοδότηση της ζωής.

Παναγιώτης Προεστός

Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπευτής

logo 2

Διαβάστε περισσότερα για τον Ψυχολόγο Παναγιώτη Προεστό στη Melapus. 

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Εγγραφείτε στο Newsletter της Melapus και μάθετε πρώτοι για τα τελευταία άρθρα και τις τρέχουσες εκπτώσεις!

Please enable the javascript to submit this form

Εγγραφείτε στο Newsletter της Melapus και μάθετε πρώτοι για τα τελευταία άρθρα και τις τρέχουσες εκπτώσεις!

Please enable the javascript to submit this form

© 2020 Melapus. All Rights Reserved.

Designed & Developed by: