Ο κορονοϊός ως αφυπνιστική εμπειρία - Άρθρο της Ψυχολόγου Κωνσταντίνας Αδαμοπούλου

06 Απριλίου 2020

Η περίοδος που ζούμε, είναι μία εποχή κρίσης. Κρίση των ερωτικών, των φιλικών και των οικογενειακών σχέσεων, κρίση στην εργασία μας, κρίση στο εισόδημά μας. Όλοι αναρωτιόμαστε γιατί οι μεγαλύτερες ηλικίες είναι τόσο ανυπότακτες, γιατί έχει αυξηθεί η ενδοοικογενειακή βία, γιατί έχουν αυξηθεί οι ψυχικές δυσκολίες.

Δεν μπορούμε να αποδεχτούμε πως δεν μπορούμε να κάνουμε κάτι για να ξεφύγουμε. Αυτή η σκέψη μας ματαιώνει, μας κάνει να βλέπουμε την ύπαρξη μας από εντελώς διαφορετική σκοπιά. Οι λόγοι ποικίλουν. Ο κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός και γι αυτό δεν θα μπορούσαμε να καταλήξουμε σε ένα και μόνο συμπέρασμα.

Για όλους όμως υπάρχει μία κοινή συνιστώσα, το μόνο που είναι σίγουρο στην ζωή είναι πως κάποια στιγμή θα πεθάνουμε. Η ιδέα αυτή του θανάτου, όσο και να μην γίνεται πολλές φορές αποδεκτή από τον ανθρώπινο εγκέφαλο, υπάρχει.

Θα χρησιμοποιήσω τον όρο, αφυπνιστική εμπειρία, που χρησιμοποιεί και ο Yalom στον Κήπο Του Επίκουρου,  για να αναφερθώ στην παρούσα κατάσταση. Η αφυπνιστική εμπειρία, είναι μία μορφή υπαρξιακού συγκλονισμού. Τι σημαίνει επί της ουσίας αυτό; Η σκέψη του θανάτου στην φυσιολογική ροή της ζωής μας, ενδέχεται να μην εκδηλώνεται, λόγω των γρήγορων ρυθμών, λόγω της έλλειψης χρόνου να στοχαστούμε τα όσα ζούμε. 

Μόνο μέσω εμπειριών που μας διαταράζουν και μας συγκλονίζουν μπορούμε να έρθουμε αντιμέτωποι με τον στοχασμό της ίδιας της ύπαρξής μας.

 

Τέτοιες εμπειρίες μπορεί να είναι ένα πένθος, ένα ατύχημα, μία ασθένεια. Στην προκειμένη περίπτωση, ζούμε μία πρωτόγνωρη εμπειρία. Όλος ο πλανήτης, έρχεται αντιμέτωπος, συλλογικά με τον θάνατο και την ασθένεια.  Επομένως φαίνεται όλοι να ταυτιζόμαστε σε αυτό το κοινό σημείο.

Πριν τον Κορονοιό δεν υπήρχαν θάνατοι; Πριν τον κορονοιό δεν υπήρχε δυστυχία; Φυσικά και υπήρχε, εάν δούμε τα στατιστικά, από την απλή γρίπη, πεθαίνουν σχεδόν 70.000 άνθρωποι ετησίως, για να μην αναφερθώ σε όλες τις υπόλοιπες  αιτίες. Άρα ο θάνατος ήταν εκεί και πριν. Αυτό που αλλάζει τώρα, είναι πως τον βλέπουμε σε καθημερινή βάση. Η τηλεόραση, τα κινητά μας, οι εφημερίδες, κατακλύζονται από τις αναφορές αυτές. Κοντινοί μας άνθρωποι μπορεί να νοσήσουν.

Αλλά το κυριότερο είναι πως έχουμε τον χρόνο να τα επεξεργαστούμε όλα αυτά.

 

Η εργασία για πολλούς έχει διακοπεί με αποτέλεσμα να είμαστε πολλές ώρες στο σπίτι μόνοι. Αυτό δίνει χρόνο στον εγκέφαλό μας να στοχαστεί. Παγώνουμε για λίγο διάστημα τις τεχνητές ανάγκες μας, όπως την εμφάνισή μας, τα ρούχα, τα αγαθά που θέλουμε να αποκτήσουμε. Κάτι τέτοιο σαφώς γίνεται υποχρεωτικά, καθώς σε πολλές περιπτώσεις δεν υπάρχει εισόδημα.

Ερχόμαστε λοιπόν αντιμέτωποι με την σκέψη μας και την πραγματικότητα ως έχει και όχι όπως την χτίζουμε εμείς για να καλύψουμε τα κενά μας. Αξιολογούμε πλέον το τι σημαίνει υπάρχω, κάνουμε μία ανασκόπηση της ζωής μας μέχρι στιγμής. Σε πολλές περιπτώσεις αυτός ο στοχασμός ενδέχεται να είναι τρομακτικός.

Οι μεγαλύτερες ηλικίες, ίσως δεν υπακούν στις υποδείξεις. Γιατί; Πολλοί λένε πως δεν φοβούνται.

Το δεν φοβάμαι, πολύ συχνά κρύβει από πίσω το δεν αντέχω να μείνω σπίτι και να σκεφτώ τα λάθη μου, το πόσο μόνος μπορεί να αισθάνομαι, τη ζωή μου γενικά, τους ανθρώπους που έχω χάσει, τους ανθρώπους που επέλεξα να χάσω.

Η αφυπνιστική αυτή εμπειρία που ζούμε όμως, καλό θα ήταν να έχει μία θετική χροιά. Πώς; Ο αναστοχασμός αυτός, να μας οδηγήσει σε όσα έχουν πραγματική σημασία. Μας οδηγεί στο να αναλάβουμε την ευθύνη της ύπαρξης μας. Να αφυπνιστούμε. Έχουμε ζήσει μία ζωή που μας ικανοποιεί; Τι θα θέλαμε να αλλάξουμε; Ποιους θα θέλαμε κοντά μας τώρα και τι μπορούμε να κάνουμε έπειτα για να τους έχουμε δίπλα μας.

Τελικά έχει σημασία το αυτοκίνητο που οδηγούμε, τα ρούχα που φοράμε; Πώς θα θέλαμε να είμαστε σε 5 χρόνια από σήμερα; Αυτή η περίοδος είναι μία εξαιρετική στιγμή για στοχασμό, αυτών που έχουν πραγματική σημασία.

Δεν είναι μόνο η δουλειά, τα χρήματα και η ζωή όπως την ζούσαμε. Τώρα το καταλαβαίνουμε. Τα συναισθήματα έχουν την δική τους βαρύτητα. Το να αγαπάμε, να αγαπιόμαστε, να είμαστε αλληλέγγυοι. Αυτό βλέπουμε σήμερα τελικά πως έχει σημασία. Βλέπουμε ανθρώπους να κλαίνε γιατί δεν θα περάσουν τις γιορτές με τους δικούς τους. Γιατί; Σίγουρα όχι γιατί δεν έχουν τα χρήματα να το κάνουν.

Η συνείδηση του εαυτού είναι ένα δώρο για να κάνουμε στον εαυτό μας. Η ανθρώπινη επαφή, είναι άλλο ένα δώρο προς  ανακούφιση του άγχους θανάτου.

 

Βγαίνοντας από όλη αυτή την κατάσταση, έχοντας στοχαστεί την ουσία μας, φροντίστε να ζήσετε μία ζωή, γεμάτη. Γεμάτη από όσα έχουν σημασία για εσάς ξεχωριστά, για την ψυχή σας, για την ζωή σας σαν ολότητα. Όχι για το πώς φαίνεστε στους άλλους.

Και μία τελευταία ερώτηση προς επεξεργασία: Πώς θα θέλαμε να είμαστε εμείς σε μία καραντίνα  σε 5, 10 ή 20 χρόνια από σήμερα, με ποιους, και τι θα θέλαμε να νιώθουμε; Αυτή είναι η απάντηση που θα μας οδηγήσει, αφού ξεπεραστεί η παρούσα συγκυρία.

 

Κωνσταντίνα Αδαμοπούλου - Ψυχολόγος
BSc Psychology, MSc Clinical and Community Psychology
Psychotherapist specialized in Relational Psychoanalysis
PgD in Diagnosis and Intervention of Specific Learning Difficulties
IARPP member
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. 

logo inside blog

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Εγγραφείτε στο Newsletter της Melapus και μάθετε πρώτοι για τα τελευταία άρθρα και τις τρέχουσες εκπτώσεις!

Please enable the javascript to submit this form

Εγγραφείτε στο Newsletter της Melapus και μάθετε πρώτοι για τα τελευταία άρθρα και τις τρέχουσες εκπτώσεις!

Please enable the javascript to submit this form

© 2020 Melapus. All Rights Reserved.

Designed & Developed by: